şöyle söyleyeyim
İHD Diyarbakır Şubesi, bilgi, belge ve tanıkların ifadesiyle hazırladığı Toplu Mezar Raporu’nu açıkladı. Rapora göre, Türkiye’de 253 toplu mezarda 3 bin 248 kişi bulunuyor. Raporla birlikte hazırlanan interaktif harita vatan toprağı denilen çok-özel sınırların nelerle dolu olduğunu bir çırpıda gösterebilmesi açısından oldukça önemli.
(kaynak: t24 - 22.09.2011)
Şube Sekreteri Raci Bilici, “Kimi bir dağın yamacında, kimi bir derenin kenarında, kimi yakılan ormanlık alanlarda, ya da sahipsiz bir mezarlıkta. Kimi ise Bitlis’te olduğu gibi insanlık onurunu ayaklar altına alan bir şekilde çöplüklerde ortaya çıkıyorlar”.
Dersim isyanından 230 kişi
Toplu mezarların görüldüğü ülkelerin tamamında silahlı çatışma ya da savaş yaşandığına dikkat çekilen raporda, Arjantin, Kamboçya, Guatemala, El Salvador, Ruanda, Zaire, Burundi, Honduras, Etiyopya, Bosna, Kosova, Afganistan, Çeçenistan ve Irak örnek gösterildi. Türkiye’de toplu mezar olgusunun yeni olduğuna dikkat çekilen raporda, “Dersim’de isyan döneminden kaldığı belirtilen içerisinde 230 kişinin bulunduğu toplu mezar ile Bingöl’de Şeyh Sait isyanında 84 kişinin diri diri yakıldığı köydeki toplu mezar bunlara örnek teşkil edecek nitelikte” dendi.
Hangi ilde ve yerde toplu mezar haritası
İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi ‘İnteraktif Toplu Mezar Haritası’ hazırladı. http://www.ihddiyarbakir.org/Map.aspx adresinden girilebilen web sitesinden haritaya ulaşılabiliyor. …
Siteye giren ve toplu mezar haritasını inceleyen herhangi bir vatandaş, haritada bulunmayan bir toplu mezar hakkında görgü veya bilgiye sahip ise bu konudaki bilgisini bu bölümden ihbar edebilecek.
Rapora göre, İllere göre toplu mezar yerleri şöyle:
Diyarbakır (30 mezar- 298 kişi), Siirt (36 mezar -376 kişi), Bitlis (35 mezar -485 kişi), Hakkari (33 mezar-347 kişi), Bingöl (33 mezar-468 kişi), Van (18 mezar-257 kişi), Şırnak (14 mezar-204 kişi), Batman (11 mezar-198 kişi), Mardin (14 mezar -98 kişi), Tunceli (5 mezar-259 kişi), Elazığ( 3 mezar -55 kişi), Ağrı (2 mizar-53 kişi), Iğdır (1 mezar -14 kişi), Ardahan (1 mezar-19 kişi), kars (1 mezar-7 kişi), Adıyaman (1 mezar-17 kişi), Malatya (1 mezar 5 kişi), Gaziantep (1 mezar-10 kişi), Hatay (1 mezar-8 kişi), Şanlıurfa ( 2 mezar-16 kişi)